سامانه همایش ها

صفحه اصلی / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

بررسی کاربرد و چالش های هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک بنادر

نویسندگان :

ایمان حق شناس¹ دامون رزمجویی²

1- دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر 2- دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

کلمات کلیدی :

بنادرهوشمند،حمل‌ونقل دریایی،لجستیک بندری

چکیده :

با رشد سریع تجارت جهانی و پیچیدگی روزافزون زنجیره‌های تأمین، بنادر به عنوان گلوگاه‌های حیاتی در شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی، نقش محوری در پشتیبانی از جریان کالا ایفا می‌کنند. در این میان، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی، به‌عنوان ابزاری توانمند در راستای ارتقاء بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، تسهیل تصمیم‌گیری و هوشمندسازی عملیات بندری اهمیت فزاینده‌ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربردها و چالش‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک بنادر انجام شده است و تلاش دارد تصویری واقع‌گرایانه از ظرفیت‌ها، موانع و مسیرهای بهره‌برداری از این فناوری در محیط عملیاتی بنادر ارائه دهد. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی (آمیخته) طراحی شده و شامل دو بخش کمی و کیفی است. در بخش کمی نیز با بهره‌گیری از پرسشنامه و تحلیل‌های آماری SPSS و تحلیل همبستگی، یافته‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. جامعه آماری شامل مدیران و کارکنان بندری بوده و نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام شده است. در بخش کیفی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران، کارشناسان و متخصصان لجستیک بندر استفاده شد و داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی با نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در حوزه‌هایی چون برنامه‌ریزی پهلوگیری، پیش‌بینی تقاضا، مدیریت تجهیزات، تخصیص منابع و کنترل کیفیت دارای کارایی مؤثر است. در عین حال، چالش‌هایی از جمله کیفیت پایین داده‌ها، کمبود زیرساخت فناوری، فقدان نیروی انسانی متخصص، مقاومت فرهنگی و نگرانی‌های امنیتی از موانع کلیدی پیاده‌سازی این فناوری محسوب می‌شوند. در نهایت، چارچوبی پیشنهادی برای بهره‌برداری عملیاتی و مرحله‌ای از هوش مصنوعی در بنادر ارائه شد که می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های راهبردی، افزایش کارایی لجستیکی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار مؤثر واقع شود.