tsta

Home / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

حکمرانی داده و هوش مصنوعی در اقتصاد دیجیتال: چالش ها، چارچوب ها و الزامات اخلاقی

Authors :

علیرضا فولاد¹ ابوالفضل حسین زاده² علی عبدلی³

1- آموزشکده فنی و حرفه‌ای پسران قم 2- آموزشکده فنی و حرفه‌ای پسران قم 3- آموزشکده فنی و حرفه‌ای پسران قم

Keywords :

اقتصاد دیجیتال،چارچوب های نظارتی،چالش های اخلاقی،حکمرانی داده،هوش مصنوعی

Abstract :

در دهه های اخیر، ظهور فناوری های دیجیتال بنیان های سنتی اقتصاد را دگرگون ساخته و به پیدایش «اقتصاد دیجیتال» منجر شده است. این اقتصاد نوین بر پایه داده ها، اتصال پذیری و نوآوری بنا شده و به سرعت در حال رشد است. در این بستر، هوش مصنوعی (AI (نقشی محوری در خلق ارزش، افزایش بهره وری و تحول مدل های کسب و کار ایفا میکند. با این حال، رشد فزاینده استفاده از داده ها و هوش مصنوعی، ضرورت حکمرانی مؤثر داده ها را بیش از پیش نمایان میسازد.این مقاله با هدف تحلیل چالش های حکمرانی داده و هوش مصنوعی در اقتصاد دیجیتال و بررسی چارچوب ها و الزامات مرتبط، تصویری جامع از این حوزه ارائه میدهد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی و مرور جامع ادبیات شامل گزارش هایسازمان های بین المللی و مقالات علمی معتبر است. یافته ها نشان میدهند که چالش های کلیدی شامل حفاظت از حریمخصوصی، امنیت و کیفیت داده ها، تبعیض الگوریتمی، شفافیت پایین، مسئولیت پذیری مبهم، تمرکزگرایی داده و تعارضات نظارتی هستند.برای مواجهه با این چالش ها، چارچوب های متنوعی در سطوح جهانی و ملی توسعه یافته اند که بر اصولی چون عدالت، شفافیت، پاسخگویی و کرامت انسانی تأکید دارند. گنجاندن الزامات اخلاقی از مرحله طراحی تا استقرار سیستم ها و استفاده از مکانیزم های نظارتی مانند ممیزی های اخلاقی و ارزیابی تأثیرات برای تضمین انطباق، حیاتی است. این مقاله با بررسی نمونه های واقعی، تأثیرات حکمرانی داده و هوش مصنوعی را بر رشد اقتصادی، نوآوری، بازار کار و عدالت اجتماعی تحلیل میکند.نگاهی به آینده پژوهی، روندهای آتی و سناریوهای محتمل این حوزه نیز ارائه شده است. کاربرد این مقاله برای سیاست گذاران، سازمان ها و توسعه دهندگان فناوری در جهت پی ریزی یک اقتصاد دیجیتال پایدار، اخلاق محور و فراگیر حائز اهمیت است.