tsta

Home / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

چالش های تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در صنعت با رویکرد توسعه پایدار

Authors :

رضا صبوری¹ ناصر فقهی فرهمند² سلیمان ایران زاده³

1- دانشگاه آزاد اسلامی تبریز 2- دانشگاه آزاد اسلامی تبریز 3- دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

Keywords :

تحول دیجیتال،توسعه پایدار،زیرساخت دیجیتال،کارخانه‌ هوشمند،هوش مصنوعی

Abstract :

تحول دیجیتال در دهه‌های اخیر به‌عنوان روندی بنیادین در تغییر و بازآفرینی صنایع شناخته شده و فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی نقش محوری در این فرآیند دارند. صنایع تولیدی به دلیل ماهیت سرمایه‌بر و وابستگی به بهره‌وری و کارایی، یکی از مهم‌ترین بسترهای به‌کارگیری این فناوری‌ها هستند. هوش مصنوعی می‌تواند با بهینه‌سازی زنجیره تأمین، ارتقای کیفیت محصولات، کاهش هزینه‌ها و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی، ارزش افزوده قابل‌توجهی ایجاد کند. با این حال، پیاده‌سازی موفق این فناوری‌ها با موانع متعددی مواجه است که تحقق اهداف توسعه پایدار را تهدید می‌کند. پژوهش‌های پیشین عمدتاً بر فرصت‌های فناورانه و فنی تمرکز داشته یا به‌طور محدود اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی را بررسی کرده‌اند، در حالی که رویکردی جامع برای شناسایی چالش‌ها با تأکید بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و مرور نظام‌مند منابع داخلی و بین‌المللی، به تحلیل و اولویت‌بندی مفهومی چالش‌های کلیدی در استقرار هوش مصنوعی در صنایع تولیدی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند موانعی مانند کمبود زیرساخت‌های دیجیتال پایدار، ضعف در سیاست‌گذاری و حکمرانی دیجیتال، هزینه‌های بالای سرمایه‌گذاری، کمبود نیروی انسانی متخصص، ملاحظات اخلاقی و حقوقی مرتبط با داده‌ها، و چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از مصرف انرژی مدل‌های هوشمند، از مهم‌ترین عوامل بازدارنده هستند. نتایج این مطالعه با ارائه تصویری جامع از وضعیت موجود، می‌تواند شکاف‌های ادبیات را پر کرده و مبنای ارزشمندی برای پژوهش‌های آتی و تصمیم‌گیری‌های راهبردی مدیران و سیاست‌گذاران صنعتی فراهم آورد، و مسیر استقرار پایدار و اثربخش فناوری‌های هوشمند در صنایع تولیدی را ترسیم کند.