tsta

Home / دومین کنفرانس ملی عصر انفجار تکنولوژی؛ هوش مصنوعی، تحولی در صنعت، تجارت و زنجیره تامین و دومین کنفرانس ملی علم داده در کاربردهای مهندسی

آینده‌پژوهی زنجیره تأمین بین‌المللی در عصر هوش مصنوعی: چشم‌اندازی داده‌محور به تأمین و خرید جهانی

Authors :

اکرم معصومی دهقی¹ الهام گرک یراق² محمد علی جان نثاریان لادانی³ روح اله جزینی درچه⁴

1- دانشگاه سوربن فرانسه 2- دانشگاه آزاد نجف آباد 3- مرکز بین المللی عسلویه 4- دانشگاه علوم و تحقیقات

Keywords :

آینده‌پژوهی،خرید خارجی،زنجیره تأمین بین‌المللی،علم داده،هوش مصنوعی

Abstract :

تحولات فناورانه و ناپایداری‌های ژئوپلیتیکی در دهه اخیر، زنجیره‌های تأمین بین‌المللی را بیش از پیش در معرض اختلالات پیچیده قرار داده است. در این شرایط، بهره‌گیری از رویکردهای آینده‌پژوهانه مبتنی بر علم داده و هوش مصنوعی به‌عنوان ابزارهای تصمیم‌یار می‌تواند نقش کلیدی در مدیریت ریسک‌های حوزه تأمین و خرید خارجی ایفا کند. هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی ترکیبی برای شناسایی، تحلیل و پیش‌بینی ریسک‌های زنجیره تأمین بین‌المللی در صنعت است. ابتدا با استفاده از روش FMEA، حالات بالقوه خرابی در فرآیند تأمین خارجی (شامل تأخیر، نوسانات ارزی، تغییر مقررات بین‌المللی، ریسک تأمین‌کننده و...) شناسایی و براساس شاخص RPN اولویت‌بندی شدند. سپس با بهره‌گیری از داده‌های تاریخی سفارشات خارجی و متغیرهای محیطی، مدل‌های یادگیری ماشین نظیر Random Forest و XGBoost برای پیش‌بینی احتمال وقوع این ریسک‌ها توسعه یافتند. همچنین سناریوهای آینده با استفاده از تحلیل حساسیت و شبیه‌سازی داده‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند تا پایداری مدل در شرایط نامطمئن سنجیده شود. نتایج نشان داد ترکیب تحلیل کیفی ساختار‌یافته (FMEA) با مدل‌های داده‌محور می‌تواند دقت پیش‌بینی ریسک را تا ۸۷ درصد افزایش دهد و به تصمیم‌سازی هوشمند در واحدهای خرید خارجی کمک کند. چارچوب پیشنهادی علاوه‌بر تسهیل تصمیم‌گیری در شرایط عدم‌قطعیت، بستر مناسبی برای توسعه سامانه‌های هشدار پیش‌هنگام در زنجیره تأمین بین‌المللی فراهم می‌آورد و گامی مؤثر در جهت دیجیتال‌سازی و تاب‌آورسازی سیستم‌های تأمین است.