tsta

Home / اولین کنگره مباحث جاری در حسابداری، مالی و مالیاتی

پیش بینی قصد فرار مالیاتی بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده، روحیه مودیان مالیاتی و تیپ‎های شخصیتی با استفاده از شبکه عصبی

Authors :

سحر بخشی¹ مهدی ذوالفقاری² کیهان آزادی هیر³

1- دانشگاه آزاد اسلامی رشت 2- دانشگاه آزاد اسلامی رشت 3- دانشگاه آزاد اسلامی رشت

Keywords :

تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده،تیپ‎های شخصیتی،قصد فرار مالیاتی

Abstract :

این تحقیق با هدف پیش بینی قصد فرار مالیاتی بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده، روحیه مودیان مالیاتی و تیپ‎های شخصیتی با استفاده از شبکه عصبی به انجام رسید. جامعه آماری را کلیه مودیان مالیاتی اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی ساکن رشت تشکیل می‎داد. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 302 نفر برآورد شده که به همین تعداد پرسشنامه با استفاده از روش نمونه‎گیری در دسترس توزیع و جمع‎آوری شد. برای مدل‌سازی از روش پرسپیترون چندلایه‎ای یا همان معماری MLP که مدلی برای تجزیه وتحلیل شبکة عصبی مصنوعی است، استفاده گردید. تحلیل اطلاعات با رویکرد شبکه عصبی مصنوعی (SEM-ANN) نشان داد که که ویژگی‌های شخصیتی افراد نقش مهمی در شکل‌گیری روحیه مالیاتی آنها دارد. عواملی همچون برون‌گرایی، تجربه‌گرایی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی، رابطه بین نگرش مالیاتی و کنترل رفتار ادراکی مالیاتی با روحیه مالیاتی را تقویت می‌کنند. به عبارت دیگر، افرادی که از این ویژگی‌های شخصیتی برخوردارند، احتمال بیشتری دارد که نگرش مثبت‌تری نسبت به مالیات داشته باشند، احساس کنترل رفتار بیشتری در زمینه پرداخت مالیات داشته باشند و در نتیجه، روحیه مالیاتی بالاتری نیز خواهند داشت. از طرف دیگر، ویژگی‌های شخصیتی مانند خودپریشانی (روان‌رنجوری)، رابطه بین نگرش مالیاتی و کنترل رفتار ادراکی مالیاتی با روحیه مالیاتی را تضعیف می‌کنند. به عبارت دیگر، افرادی که از خودپریشانی بالایی برخوردارند، احتمال کمتری دارد که نگرش مثبتی نسبت به مالیات داشته باشند، احساس کنترل رفتار کافی در زمینه پرداخت مالیات داشته باشند و در نتیجه، روحیه مالیاتی پایین‌تری نیز خواهند داشت. علاوه بر این، یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که روحیه مالیاتی بالا، اثر کاهنده بر قصد فرار مالیاتی افراد دارد. به عبارت دیگر، هرچه روحیه مالیاتی فرد بالاتر باشد، احتمال اینکه وی قصد فرار از پرداخت مالیات را داشته باشد، کمتر خواهد بود. در مجموع، این پژوهش نشان می‌دهد که ویژگی‌های شخصیتی افراد، از طریق تأثیر بر ابعاد مختلف روحیه مالیاتی، می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتارهای مالیاتی آنها داشته باشند.